Kamu hukukunun bir alt dalı olan idare hukuku, genel ve geniş anlamda idarenin kuruluş ve işleyişine uygulanan kurallarının bütününe denir. Diğer bir deyişle; idarenin teşkilatını, yetki ve görevlerini, bireylerin haklarının ihlaline karşı bireysel çözümleri belirleyen kuralları ifade eder. Bu kurallar, kamu hukuku kurallarından ibaret olabileceği gibi özel hukuk kuralları da olabilir. İdari hukukundan doğan uyuşmazlıklar idari yargıda çözümlenir.
Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması davası
Görevden uzaklaştırma ilişkin idari davalar
Paem, Pmyo ve Pomem sağlık idari davaları
Paem, Pmyo ve Pomem yıl sonu mülakat idari davaları
375 sayılı KHK kamu görevinden çıkarma idari davası
MSB sağlık ve mülakat davaları
Sicil iptal davaları
Geçici görevlendirmeye ilişkin idari davalar
Silah taşıma ruhsatı verilmemesine ilişkin idari davalar
Pasaport iptaline ilişkin idari davalar
Rekabet hukukuna ilişkin idari davalar
Denklik verilmemesine ilişkin idari davalar
Lojman işlemlerine ilişkin idari davalar
Müstafi sayılma ve istifa işlemlerine ilişkin idari davalar
Gümrük hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin idari davalar
Mobbing tam yargı davaları
Tayin davaları
Meslekten ihraç
İdari sözleşmelerden kaynaklanan davalar
Atama ve atamama işlemlerinden kaynaklanan idari davalar
Öğrenim özrü nedeniyle atama talebine ilişkin idari davalar
İlk atama, göreve başlama ve yeniden atama idari davaları
Eş özrü nedeniyle atama idari davaları
Rotasyon nedeniyle yapılan atama idari davaları
Norm kadro nedeniyle atama idari davaları
Sağlık özrü nedeniyle atama idari davaları
Sık Sorulan Sorular
İdari yargıda görülen dava türleri 2577 sayılı İdari Yargılama Kanunun 2. Maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre idare mahkemelerinde görülen davalar; İptal davaları Tam yargı davaları İdari sözleşmelerden doğan davalar İptal davası, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalardır. İptal davası açılabilmesi için 2 şart vardır. Bunlardan ilki tesis edilmiş bir idari işlem, ikincisi ise davacının menfaatinin ihlal edilmesidir.
Tam yargı davası; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan davalar denir. Bu madde kapsamında tam yargı davası açılabilmesi için ilk şart bir idari işlem ya da eylem olmalıdır. İkinci şart ise bu idari işlem veya eylemden ilgililerin kişisel hakları ihlal edilmelidir.
Tam yargı davaları, idari işlem ve eylemlerden dolayı kişisel hakları ihlal edilenler tarafından açılan ve idarenin kamu hukuku kurallarına göre sorumluluğu kapsamında doğan zararın tazminine veya hakkın geri verilmesine mahkum edilmesine konu edilen idari dava türüne denir.
İdari yargı, idari makamların, idare hukuku alanındaki faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıkların çözümlenmesi ile görevli yargı türüne denir. Genel idari yargıda ilk derece mahkemeleri; idare ve vergi mahkemeleridir. Bu mahkemelerin görevleri,2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun’da düzenlenmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi ise ikinci derece yargı merciidir. Yani İdare Mahkemeleri tarafından verilen kararlar istinaf kanun yolu ile Bölge İdare Mahkemesine götürülür. Genel idari yargıda yüksek mahkeme ise Danıştay’dır. Anayasa’nın 155. Maddesi kapsamında; Danıştay, idare mahkemeleri tarafından verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme merciidir. Ayrıca kanunda belirtilen belli davalara ilk ve son derece sıfatıyla bakar.
Anayasa Danıştay Kanunu Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun İdari Yargılama Usulü Kanunu Hukuk Muhakemesi Kanununun İdari Yargılama Usulü ile İlgili Hükümleri Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu Tebligat Kanunu Milletlerarası Tahkim Kanunu İl İdaresi Kanunu Belediye Kanunu Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında KHK Devlet Memurları Kanunu Askeri Ceza Kanunu Genel Kolluk Disiplin Hükümleri YÖK Kanunu İdare Hukuku İlkeleri Hukuk Devleti İlkesi Sosyal Devlet İlkesi Eşitlik İlkesi İdarenin Kanuniliği İlkesi Merkezden Yönetim ilkesi Yerinden Yönetim İlkesi İdarenin Bütünlüğü İlkesi İdare Hukuku İdari Teşkilat Şeması I. Merkezden Yönetim A. Merkez (Başkent) Teşkilatı 1.Cumhurbaşkanı 2.Bakanlıklar ve Bakanlar 3.Merkeze Yardımcı Kuruluşlar Danıştay Sayıştay Milli Güvenlik Kurulu Ekonomik ve Sosyal Konsey B. Merkezin Taşra Teşkilatı 0. İl İdaresi Vali Bakanlıkların İl Teşkilatı İl İdare Kurulu 0. İlçe İdaresi Kaymakam Bakanlıkların İlçe Teşkilatı İlçe İdare Kurulu 0. Bölge İdareleri II. Yerinden Yönetim A. Yer Bakımından Yerinden Yönetim İdareleri 0. İl Özel İdaresi 0. Belediyeler 0. Büyükşehir Belediyeleri 0. Köy İdaresi 0. Mahalle İdaresi B. Hizmet Bakımından Yerinden Yönetim İdareleri C. Kamu Kurumu Niteliğinde Meslek Kuruluşları D. Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar E. Cumhurbaşkanlığı Ofisleri
İdare hukuku, bireylerin devlet ve devletin ilgili idari kurumları ile yaşamış olduğu hukuki uyuşmazlıklarda; idarenin üstün yetkisine karşılık bireyin hak ve özgürlüklerinin korunması amacını güden hukuk dalıdır. İdare hukuku alanına giren konular; genellikle idarenin vatandaşlar aleyhine tesis etmiş olduğu idari işlemlere karşı açılan iptal davaları ile idarenin eylem ve işlemlerinden kaynaklanan maddi ve manevi zararların tazmini amacıyla açılan tam yargı davalarıdır. Bunun yanında kamulaştırma davaları ile idari sözleşmelerden doğan davalar da idare hukukunun alanına giren diğer dava türleridir.
İdare hukuku genel itibari ile anayasaya ve ilgili mevzuata hakimiyet gerektiren bir hukuk dalıdır. İdare hukukunun tek ve toplu bir mevzuatı bulunmamaktadır. Uyuşmazlığın tarafı olan idari kuruluş veya kamu tüzel kişiliğine göre başvurulacak kurallar ve mevzuat değişiklik göstermektedir. Bu nedenle var olan bir mevzuatı veya yeni kabul edilen bir düzenlemeyi bilmemek büyük hak kayıpları yaşatabilir. Hak kayıplarına mahal vermemek için mevzuata hakim, alanında uzman ekibi ve avukatları bulunan Öncül Hukuk Bürosu’nu tercih edebilirsiniz.
Yardıma mı ihtiyacınız var? Şimdi Bize Ulaşın!
Bizlere yazılı ve sözlü sorularınızı telefon numaralarımız ve mail adreslerimiz yoluyla iletebilirsiniz.
Öncül Hukuk ve Danışmanlık olarak web sitemizi geliştirmek, kullanışlı, etkili ve güvenli hale getirmek amacıyla çerezler (cookie) kullanıyoruz. Sitemizde gezinmeye devam etmeniz halinde cihazınızdaki çerezlere erişebileceğimizi de kabul ediyorsunuz. Ayrıntılı bilgiye ve çerezleri engelleme yöntemlerine Çerez Politikası’dan ulaşabilirsiniz.